Editoryal not: Bu dosya haber, arşivde bulunan WhatsApp ekran görüntülerini ve adli mercilere sunulmak üzere hazırlanmış delil dosyalarını gazetecilik ve hukuk ilkeleri çerçevesinde birlikte değerlendirir. Bir mesajın gerçekten var olması ile o mesajın içinde ileri sürülen iddianın doğru olması aynı şey değildir. Bu nedenle aşağıdaki ağır isnatlar, bağımsız biçimde doğrulanmış olgular olarak değil, yazışmalarda yer alan ifadeler ve araştırılması gereken iddialar olarak aktarılmaktadır.
Dosyanın konusu ve yöntem
İncelenen materyallerde üç ayrı katman bulunuyor: doğrudan WhatsApp ekranında görülen ifadeler, başka kişilerden iletilmiş mesajlar ve daha sonra bu kayıtlar esas alınarak hazırlanmış adli başvuru dosyaları. Haber hazırlanırken bu üç katman birbirine karıştırılmıyor. Doğrudan görülen ifade, ilgili mesajın varlığı bakımından belge niteliği taşırken; mesajın içinde geçen suçlama veya yorum ayrıca doğrulanması gereken bir iddia olarak ele alınıyor.
“Haberi yapan kişi benim” mesajı
Arşivdeki bir WhatsApp ekran görüntüsünde Kürşat Şahin Yıldırımer’e atfedilen mesajda “Haberi yapan kişi benim ve gerekli gördüğüm sürece yazmaya da devam edeceğim” ifadesi yer alıyor. Aynı mesajda “Sizinle ilgili araştırmaları yapıp bilgilere ulaşan da benim” ve “neyin, nereden ve nasıl çıktığını en iyi bilen kişilerden biri yine benim” sözleri bulunuyor. Bu ifadeler, haber ve araştırma faaliyetinin kaynağına ilişkin doğrudan bir beyan olarak değerlendirilebilir; ancak söz konusu yayınların hukuka uygunluğu ya da hukuka aykırılığı konusunda nihai değerlendirme yetkili makamların görevidir.
Kamboçya, diplomatik pasaport ve cezaevi çağrışımları
“Kürşat Hoca” adı görünen başka bir yazışmada “Sri Lanka’ya geçmeden önce ilk Kamboçya maceran güzel miydi?”, diplomatik pasaporta yönelik alaycı ifadeler, “devlet her zaman 18 yaşında” sözü ve “içeride sana sigara parası yatıracak kimse de olmayacak gibi duruyor; çünkü ilk imzayı aldın” cümleleri görülüyor. Bu sözlerin tehdit, gözdağı, alay veya başka bir iletişim biçimi sayılıp sayılmayacağı, tek tek cümlelerden değil bütün konuşmanın bağlamından ve tarafların ilişkisinden hareketle değerlendirilmelidir.
Sivrisinek ve sineklik benzetmesi
Aynı isimle kayıtlı sohbetten alınan başka bir görüntüde gönderilen sesli mesaj “gece hiç susmayan sivrisinek vızıltısına” benzetiliyor; devamında “Bir ‘pat’, sineklik işi çözüyor” ve “sonra puromu yakıp viskimi yudumluyorum” ifadeleri kullanılıyor. Belge bu sözlerin kullanıldığını gösteriyor. Ancak bu üslubun hukuken hakaret, tehdit, aşağılama veya başka bir fiil oluşturup oluşturmadığı, yalnızca mesaj metninden değil olayın tüm koşullarından hareketle belirlenebilir.
“Son uyarım” ve “Timur itirafçı oldu” iddiası
Bir diğer mesajda “Bu sana son uyarım olsun” denilirken, “Çok güvendiğin Timur itirafçı oldu” şeklinde ayrıca ciddi bir iddia ileri sürülüyor. Bu ikinci ifade incelenen materyaller içinde bağımsız olarak doğrulanmış bir olgu değildir. Bu nedenle haber dili açısından yalnızca “mesajda böyle bir iddia yer aldı” şeklinde aktarılmaktadır.
“Devlet ben buradayım diyor” ifadeleri
Başka bir yazışmada “Ben bir şey yapmıyorum; devlet ben buradayım diyor” ve “Sen devleti hafife aldın, T.C.’yi hafife aldın hocam” ifadeleri görülüyor. Aynı ekranda karşı taraftan “Sen de biliyorsun bunlar iftira” şeklinde bir yanıt bulunuyor. Bu karşılıklı konuşma, mesajların tek cümleyle değil diyalog bütünlüğü içinde okunması gerektiğini gösteriyor.
Merhum oğul hakkında ayrı ve son derece ağır mesaj
Delil arşivinde ayrıca, ilk yazarının teknik olarak doğrulanmadığı ayrı bir iletilmiş WhatsApp mesajı bulunuyor. Bu mesajda merhum oğul hakkında “T.C. Devletine ait bilgi belgeleri Mossad’a iletmek üzere” olduğu ve “T.C.’nin fedakâr kişileri” tarafından belgeleri iletemeden “tuvalette kafasına sıkıldığı” ileri sürülüyor. Adli dosyalarda da açıkça belirtildiği üzere bu anlatı kanıtlanmış gerçek olarak kabul edilmiyor; kim tarafından, hangi bilgiye dayanılarak ve hangi amaçla oluşturulduğunun araştırılması isteniyor.
Mevcut kaynak “iki kurşun” ayrıntısını doğrulamıyor ve söz konusu iletinin ilk yazarı teknik olarak teyit edilmiş değil. Bu nedenle bu özel mesajı Kürşat Şahin Yıldırımer’e kesin biçimde atfetmek veya Türk Silahlı Kuvvetlerinin bir öldürme eylemi gerçekleştirdiğini kanıtlanmış gerçek gibi sunmak doğru değildir. Haber açısından burada doğrulanabilen husus, ağır bir iddianın bir WhatsApp iletisinde dolaşıma sokulmuş olmasıdır.
Belge neyi gösteriyor, neyi göstermiyor?
Belgeler bazı mesajların ekranda gerçekten bulunduğunu, belirli ifadelerin kullanıldığını ve bazı iddiaların dolaşıma sokulduğunu gösteriyor. Buna karşılık mesajlardaki her suçlama, her nedensellik iddiası ve her üçüncü kişi anlatımı bağımsız biçimde doğrulanmış değildir. Bu ayrım, hem gazetecilik doğruluğu hem de yargısal değerlendirme açısından temel önemdedir.
Adli süreç bakımından önem
Bu tür kayıtların adli değerinin belirlenmesinde ekran görüntüsünün kaynağı, cihaz bilgileri, orijinal mesaj verisi, zaman damgaları, iletim zinciri ve gerektiğinde adli bilişim incelemesi önem taşır. Bir ekran görüntüsü kamuoyu açısından haber değeri taşıyabilir; ancak ceza soruşturması bakımından teknik doğrulama, ilk kaynak ve bütünlük incelemesi ayrıca yapılmalıdır.
Hukuki çerçeve ve cevap hakkı
Özel yazışmaların kamu yararı gerekçesiyle haberleştirilmesinde kişisel verilerin korunması, özel hayatın gizliliği, masumiyet karinesi, kişilik hakları ve cevap-düzeltme hakkı birlikte gözetilmelidir. Telefon numaraları ve ilgisiz üçüncü kişilere ait özel bilgiler kamuya açık görsellerde karartılmalıdır. Haber konusu edilen herkesin açıklama yapma, düzeltme isteme ve doğrulanabilir yeni bilgi sunma hakkı saklıdır.
Sonuç
Bu dosyanın amacı mesajları değiştirmek, ağırlaştırmak veya bir iddiayı gerçek ilan etmek değildir. Amaç; belgede görülen ifadeleri eksiksiz biçimde aktarmak, mesaj ile iddia arasındaki sınırı görünür kılmak ve kayıtların kamuoyu ile yetkili makamlar tarafından kendi bağlamı içinde değerlendirilmesini sağlamaktır. Yeni ve doğrulanabilir bilgi ortaya çıkması halinde bu dosya güncellenmelidir.
